İstihbarat Bir Devlet İçin Hayati Bir Faaliyettir

Mustafa Uçar

İkinci dünya savaşı henüz başlamamıştı.Alman istihbaratçıları Fransa’da cirit atıyordu…

Paris’te taksiye binen Alman istihbaratçı taksiciye sıradan sorular arasında Fransız askerlerini sevip sevmediğini sordu…

Taksici “ Allah askerlerin belasını versin çok para kazanıyorlar halka tepeden bakıyorlar…” diye cevap verir…

Alman istihbarat görevlisi raporun altındaki kanaat bölümüne şöyle yazar ; “ Fransız halkı kendi askerinden nefret ediyor, askerini sevmeyen bir halkla bir devlet olası bir savaşı asla kazanamaz…”

……

Genellikle bizler seçim kazanan yöneticilerin sınırsız bir güç sağladığını düşünüyoruz.Oysa seçilenlerin Devlet yönetimine etkisi sınırlıdır…

Siyasiler, seçimleri kazanmak için sadece siyasi tavrın yeterli olmadığını, hatta bu tavırdan daha önemli olanın duygusal yakınlık olduğunu düşünüyor ve insanları öpüyor, çocukları kucağına alıp seviyor…

Bu yakınlaşmanın kitleler üzerinde etkili olması için televizyon, basın sosyal medya vs gibi yayın kuruluşları ile görüntü vererek ya da mitingler düzenleyerek ve en büyük kalabalıklara ulaşmanın büyük bir başarı olduğu iddia edilerek bir rekabet ortamı oluşturuluyor…

Toplantılarda siyaset yerine bu gibi duygusal yakınlıklar daha çok konuşuluyor…

Yani mitingi düzenleyen kişiye siyasi destek kadar halkın duygusal yakınlığı önemli bir kriter olarak gösteriliyor…

Bu durumu bilen yabancı ülkelerin istihbarat kurumları bu ülkelerde kolayca örgütleniyor ve toplumu yönlendirecek zayıf noktaları kolayca kullanıyorlar…

1950 lerin ortlalarında İngiliz istihbaratına çalışan anket şirketleri beş yıl boyunca özellikle orta Anadolu’da anket çalışmaları kılıfı ile halkın, beklentilerini, kaygı ve hayallerini ve hatta rüyalarını dahi sormak suretiyle ciddi raporlar hazırlamışlardır…

Bu raporların neticesi olarak 1960 darbesinin sosyal ve siyasi zeminini oluşturmuşlardır…

Yabancı istihbarat elemanlarının bürokrasi dahil her kuruma sızmaları mümkün oluyor bu çok tehlikeli örgütlenme ve sızmaların önlenmesi ülke savunmasının en önemli meselelerinden biridir…

Şüphesiz farklı ülkelerin çıkar farklılıkları da bu örgütler arasındaki rekabet ve uygulamaları nedeni ile çok ciddi karmaşık problemler ortaya çıkarmaktadır…

Mesela biz kuruluşumuzdan beri bağımsız olduğumuzu ve tüm siyasi kararları kendimizin verdiğini düşündük…

Bunu tartışmak kuruluş ilkelerine saygısızlık sayılacağı için konuşulmadı ve resmi görüş sayılarak okullarda bile okutuldu…

Ama o dönemin dünyadaki etkili gücü ve bizi kontrol etmeyi hedef sayan İngiltere ülkemizde iyi örgütlenmişti…

Bu konudaki önemli eylemlerden biri şuydu. İkinci Dünya Savaşı’ndan sonra ABD Türkiye’de etkin olmaya başlamış ve diğer güçlerin etkisi azalmıştı…

İngiltere bunu bertaraf etmek için 1960 darbesini planladı ve gerçekleştirdi. Gerekçe olarak da yönetimin kuruluş ilkelerine aykırı davranışı gösterildi…

Bundan sonra ülkemizin ABD ile yakınlığı askeri konularla sınırlı kaldı ve siyasetimizde Avrupa ülkesine dönüşmeyi hedefledik…

Bir süre sonra Avrupa Birliği üyeliği için başvurduk. Bizi İngiltere destekledi ama Almanya ve Fransa karşı çıktı…

Biz bunları kendi yapımızın belirlediğini düşünürken ABD etkinliğini artırarak dünya üzerindeki yerimizin farklılaşmasını kendine yakın olmasını hedefliyordu…

Elbette her büyük ülkenin Türkiye gibi çok önemli bir coğrafi konumu olan ülkemiz üzerinde etkili olmak isteyeceği malumdur…

Ancak kendi çıkarlarımıza aykırı olanların çok güçlü bir istihbarat kurumu ile önlenebileceği de bilinmektedir…

Tüm gücümüzle bu konuda elbirliği ile çok önemli olan bu kurumumuzun güçlendirilmesine çalışmayı milli bir vazife bilmeliyiz…

14 Kasım 2025

Ankara